قبل است كه فرموده * ( « فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً » ) * قاع بمعنى گسترده و صفصف بمعنى هموار است . امَد : مدّت . زمان * ( « فَطالَ عَلَيْهِمُ الأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ » ) * حديد : 16 ، مدّت بر آنها دراز شد ، دلهايشان سخت گرديد . راغب گويد : تفاوت امد و ابد آنست كه ابد بمعنى زمان غير محدود و امد بمعنى زمان محدود ولى مجهول الحدّ است . و فرق ميان زمان و امد ، آنكه امد باعتبار آخر مدّت گفته مىشود ولى زمان شامل اوّل و آخر مدّت است ، بدين سبب گفته‌اند : مدى و امد متقارباند . امد ، چهار بار در قرآن آمده است آل عمران : 30 ، كهف : 12 ، حديد : 16 ، جنّ : 25 . امْر : امر دو معنى دارد يكى كار و چيز ، جمع آن امور است مثل * ( « وَإِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَه كُنْ فَيَكُونُ » ) * بقره : 117 ، چون چيزى را اراده كند ، بدان گويد : باش پس مىشود ، و مثل * ( « وَشاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ » ) * آل عمران : 159 در كار با آنها مشورت كن * ( « وَإِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِه » ) * نساء : 83 چون چيزى از ايمنى و ترس بيايد آن را منتشر ميكنند . و مثل * ( « إِلَى الله تُرْجَعُ الأُمُورُ » ) * بقره : 210 * ( « وَلِلَّه عاقِبَةُ الأُمُورِ » ) * حجّ : 41 كارها به خدا بر ميگردد ، عاقبت كارها با خدا و براى خداست . ديگرى : دستور و فرمان ، قاموس گويد : « الامر ضدّ النهى » مثل * ( « قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ » ) * اعراف 29 بگو خدايم بعدل فرمان داده است * ( « أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاه » ) * يوسف : 40 دستور داده كه جز او را نپرستيد . نا گفته نماند : امر به معناى اوّل اسم مصدر ، و به معناى دوم مصدر و اسم مصدر است ، در تفسير الميزان : 8 ص 154 احتمال داده كه : معناى مصدرى اصل ، و اسم مصدر ، معناى ثانوى و بعنايت باشد . و بطور خلاصه ميتوان گفت :